Sunday, February 26, 2012

Svidi dRe meqsikaSi

meqsikaSi Casvlisas Cemi pirveli STabeWdileba mexikos centrSi gamofenili ConCxebi iyo: quCaSi gavlisas iseTi gancda dameufla rom sxvadasxva formis, zomis, sqesisa da asakis WrelaWrula ConCxebis qandakebebi, naxatebi, Tojinebi da suvenirebi yvela mxridan kbilebs mikraWunebdnen da ybas ybaze aknawunebdnen.

Tavidan CavTvale, rom meqsikelebi am ferad-feradi ConCxebiT sikvdils dascinian, abuCad igdeben, mogvianebiT ki gavige rom es mxiaruli ConCxebi santa muertes, anu sikvdilis wmindanis saxea, romelic meqsikaSi Zalian didi pativiscemiT sargeblobs.

uZvelesi warmarTuli tradiciebi da kaTolikuri rwmena meqsikaSi erTmaneTs bunebrivad Seerwya da kaTolikuri eklesiis winaaRmdegobis miuxedavad aq Turme dResac sjeraT rom weliwadSi erTxel cocxlebs droebiT samyofelSi, anu miktlanSi myof gardacvlilTa sulebTan kavSiris damyareba SeuZliaT.

ufro metic, santa muerte Turme kriminalebis, aralegaluri imigrantebis, patimrebisa da narkobaronebis mfarveli wmindanicaa da imasac ki amboben rom misi kulti CrdiloeT meqsikidan SeerTebul StatebSi iwyebs gavrcelebas.

“am saxlSi cxovrobdnen frida da diego”

“or saaTSi mogakiTxav, ai am quCis kuTxeSi damxvdi, Tu meti dro dagWirdeba damireke”- miTanxmdeba xose, taqsis mZRoli romelic mexikoSi yofnis pirvel dRes gavicani da romelmac Cemi turistuli gidis movaleoba sakuTari iniciativiT maSinve SeiTavsa.

dilis 11 saaTia, koiakanSi var, Tbili, mziani amindia da frida kalos muzeumSi wasvlis win iqve moedanze yavis daleva gadavwyvite. koiakani dRes mexikos gareubnad iTvleba, Tuca mexikos xmauriani da gadatvirTuli centrisgan gansxvavebiT aq iseTi SegrZneba geufleba TiTqos patara provinciul qalaqSi xar.

moednis kuTxeSi kafeSi vzivar, yavas velodebi, mzes veficxebi da vfiqrob ra ucnauria rom sul cota xnis win frida kaloze wignebSi vkiTxulobdi, axla ki im saxlSi Sevdgam fexs sadac igi diego rivierasTan erTad cxovrobda.

ratom aris am ucxo qalis cxovreba aseTi mimzidveli da saintereso CemTvis? miWirs vTqva ra ufro metad mizidavs: misi mxatvroba, diego rivieras siyvarulis istoria Tu ubralod im adamianis tragikuli bedi, romelic mTeli cxovreba sawols iyo mijaWvuli da romelsac cxovreba mainc ase TavdaviwyebiT uyvarda.

zamTris dRis sizmari, anu mogzauroba vercxlis qalaqSi

taqso mexikodan sami saaTis savalze, mTebSi Camaluli patara qalaqia, romelic viwro quCebisa da lamazi arqiteqturis garda imiTaa cnobili, rom meqsikaSi vercxlis warmoebis uZvelesi centria. qalaqisken mimavali gza, romelic zRvis donidan 2800 metris simaRleze, mTebSi gadis, iseTive lamazi da sasiamovnoa, rogorc TviTon taqso.

SuadReze ukve taqsos mTavar moedanze, Zveli saxlis bolo sarTulze, kafeSi vsxedvarT, qalaqis daklaknil quCebs, TeTrkedlebian da kramitissaxuravian saxlebs gadavyurebT da mniSvnelovan sakiTxebs gayinuli margaritebis TanxlebiT ganvixilavT.

SuadRis sicxeSi mTis ferdobze zantad gawolili patara qalaqi mexikos qaosisgan Zalian Sors meCveneba! dRe nela miizlazneba da Cvenc arsad gveCqareba: gadavwyviteT mTis wverze avideT da qalaqs zevidan gadmovxedoT.

gzaSi eklesiasTan SevCerdiT da dakrZalvas SeveswariT. iseTi SegrZneba meufleba rom romeliRac Zvel filmSi movxvdiT. ratomRac Zalian mominda gavigo vis krZalaven: neta mTeli cxovreba taqsoSi icxovra? bednieri iyo?

Sua gzaSi isev vCerdebiT, amjerad Sadrevnebian patar moedanze, romelic mTis kidezea SeyuJuli da saidanac taqso xelisguliviT moCans. isev raRacnair siurealistur ganwyobze var, moednis kuTxeSi miyuJuli Cems garSemo xalxs, manqanebs, saxlebs vaTvaliereb. nelnela orives Zili gvepareba da Tvlemidan gamofxizlebuls mgonia rom yvelaferi mesizmreba...

taqsodan Rame gamovediT, wvimaSi.... Tavidan sul mixveul-moxveuli gzebiT mivdivarT.. trasamde gasvlamde gzas marto manqanis farebi anaTebs, siCumes kidev saqsofonis da wvimis xma arRvevs.. arafers vambobT, magram es siCume raRacnairad ufro sruli da savsea vidre nebismieri saTqmeli...

ucnaur ganwyobaze var: mogzauroba raRac axliT mavsebs, magram yovelTvis roca ucxo qveynebSi ucxo adgilebs da ucxo xalxs ecnobi, xvdebi rom is, razec Sen yovel dRe fiqrob, dardob, ganicdi, rasac Seni dRis did nawils uTmob, da rac xandaxan Rame Sens sizmrebSic Semoipareba xolme, SeiZleba arc iseTi mniSvnelovania. rom im naWuWis gareT, romelSic Sen arsebob, cxovrebas aTasi sxva feri, gemo da surneli aqvs. yovel Rame axali dRis molodiniT Sennairad TiTqmis Svidi miliardi adamiani iZinebs da yovel diliT es Svidi miliardi adamiani TavTavisi cxovrebis realobaSi iRviZebs..

ramdenad ganapirobebs Seni cxovrebis ritms da arss Tu sad cxovrob?! magram erTxel Tu moiwamle mogzaurobis cnobismoyvareobiT, nuTu odesme SeiZleba ipovo adgili sadac gaCerdebi da ityvi: “me aq unda davesaxlo?” roca Sens win bevri gza iSleba, rogor unda airCio Tu romeli gza migiyvans Sens rCeul adgilas? Tu arCevanis SesaZleblobas yovelTvis axlavs “ra iqneboda Tu... “ eWvi?

manqanaSi isev siCumea, magram fiqrebidan (Tu sizmrebidan) wvimis xma mafxizlebs... taqso, es Rame, es gza CemTvis raRaciT iseTi gansakuTrebulia, rom tkivilamde vgrZnob rogor minda es ganwyoba filmis kadriviT davafiqsiro da mexsierebis firze samudamod Sevinaxo...


ukacravad, mzis rigSi bolo vin aris?

qveyanaSi, sadac weliwadSi lamis 350 dRe mziani amindia, mzis kulti rom arsebobdes gasakviri araa. xolo Tu gagimarTlaT da 21 aprils mexikoSi aRmoCndiT, qalaqidan erTi saaTis savalze mdebare mzis piramidaze sakralur ritualSic ki miiRebT monawileobas: 21 aprili maias kalendriT gansakuTrebuli TariRia da meqsikelebs dResac sjeraT rom Tu am dRes TeTrebSi Seimosebi, teotiuakanSi mzis piramidaze axval da mis wverze miniaturul wres daadeb TiTs (es “wre” sididiT nigvzis lebanze pataraa), mzis didi energiiT daimuxtebi.

21 aprilamde TiTqmis sami Tvea darCenili, magram mkvdrebis gamziris (romelzec mzis piramida mdebareobs) gavlisa da piramidaze amosasvlelad 248 safexuris vai-vaglaxiT aforTxebis Semdeg morCilad vuerTdebi turistebis grZel rigs da velodebi rodis mova Cemi jeri rom mzis wres xeliT Sevexo da meqsikis uZvelesi sakraluri adgilidan Cemi wili mzis energia wamoviRo...

Hasta Pronto, Mexico!

meqsikaSi Cemma mokle vizitma imaze srwafad gairbina, vidre velodi. Bbolo dRes, diliT taqsis mZRolis komentari “ra cudia rom seniorita dRes ukve midis meqsikidan, darCeniliyo kidev cota xans”- realobaSi mabrunebs da maxsenebs rom saxlSi wasvlis dro movida.

aeroportSi megobars vemSvidobebi da usafrTxoebis gasasvlelSi didi enTuziazmis gareSe gavdivar. iseTi gancda meufleba rom bolo 10 welia Cemi mTeli cxovreba aeroportebsa da damSvidobeba-daxvedrebis garSemoa agebuli. gasvlis win ukan viyurebi da vfiqrob: “ara uSavs, me aucileblad davbrundebi”.@ mere vxvdebi rom Cemamde albaT milionobiT adamians ufiqria ase, zustad am gasasvlelSi.

da mainc, Hasta Pronto, Mexico!

Monday, November 7, 2011

მონატრება

წისქვლის უზარმაზარი, მრგვალი ქვა წრეზე ბრუნავს, გრუხუნებს და სიმინდის მარცვლებს თვალის დახამხებაში ფქვილის პატარა ნამცეცებად აქცევს. იქვე ახლოს, ხის დაბალ სკამზე ბაბუაა ჩამომჯდარი, ისეთზე, იმერულად „ჯორკოს“ რომ ვეძახით. მაღალი, თოვლივით თეთრი თმით, ოდნავ მოღუნული ფართე ცხვირით, გამჭოლი თვალებით, წელში მოხრილი ზის და ყალიონს აბოლებს, თან წისქვილის ქვას თვალს არ აშორებს. ცოტა ხანში კუჭის ტკივილით შეწუხებული მუცელზე ხელს იჭერს, სკამიდან დგება და იქვე მდგარ, რკინის ძველ საწოლზე ინაცვლებს. მეც იქვე ვარ ჩამომჯდარი. წისქვილის ქვა გრუხუნებს, ხმაურში ერთმანეთის არ გვესმის და ყვირილით ლაპარაკზე გადავდივარ. გარეთ, ღამის შუქზე ციცინათელები ანათებენ, ტყიდან კი ტურების გაბმული ყმუილი ისმის. წისქვილის ხის შენობა იქვე, ტყის განაპირას დგას.

ხმაურში რომ გამაგებინოს, ბაბუაც ყვირილითვე მპასუხობს. უკვე მერამდენედ მოყოლილ საქულას და მაქულას ანეკდოტის თქმას ვთხოვ. ისიც კი ვიცი, რომელ სიტყვას რომელი მოსდევს, სად აუწევს და დაუწევს ხმას, მაგრამ მაინც დაჟინებით ვეხვეწები, რომ მომიყვეს. ენის გასატეხებიც ბლომად იცის. „კოკროჭინა“ ბოლოსთვის მოვიტოვეთ. ზღაპრების ასაკიდან თითქოს დიდი ხანია გამოვედი, მაგრამ ათასჯერ მოყოლილი კოკროჭინას ამბავი მაინც არასდროს ძველდება. მისი თხრობა ბაბუასთვის წმინდა რიტუალად ქცეულა. ოქროსთმიანი, ბროწეულისლოყება ბიჭის და ბოროტი დედინაცვლის ამბავი ექვსი შვილიშვილიდან თითოეულმა ზეპირად ვიცით. პირველად ამ ზღაპრიდან გავიგე, რატომ აკეთებენ ღვინოს საწნახელში, რა დანიშნულება აქვს ჭურს, როგორ აცხობენ პურს თონეში, რისთვის გამოიყენება საჩეჩელი... რატომ არსებობენ ბოროტი „დედინაცვლები“ და როგორ ყოველთვის დაამარცხებს ბოროტს კეთილი. არ ვეშვები, ისიც არ იზარებს: იყო და არა იყო რა, ღვთის უკეთესი რა იქნებოდა...- იწყებს ბაბუა მოყოლას და თვითონაც ზღაპრის გმირს ემსგავსება.

გავა წლები. ბაბუას უეცარი დაღუპვიდან გავა იმაზე მეტი დრო, ვიდრე მას ვიცნობდი, მაგრამ ეს სურათი სამუდამოდ ჩაიბეჭდება ჩემს მეხსიერებაში. ხშირად მომენატრება არდადეგებზე სოფელში გატარებული უდარდელი, უბრალო, მაგრამ სავსე და ხალისიანი ბავშვობის დღეები... წისქვილში მოყოლილი ამბები... წლები დამაშორებს ბაბუას სახლს, იმ ადამიანებს, ვისთან ერთადაც ამ ლამაზი დღეებით მონიჭებულ სიხარულს გაუთვიცნობიერებლად ვიზიარებდი. საქართველოდან შორს მყოფს, ჩემს სიზმრებში არაერთხელ განმეორდება წისქვილის სცენა.

ჩვენ ისევ ისე ვართ ჩამომჯდარი. ბაბუა ისევ კოკრიჭინას ზღაპარს ყვება. წისქვილის ქვა ისევ ბზრიალებს და სიმინდის მარცვლებს ფქვილის პატარა ნამცეცებად აქცევს.

Sunday, November 6, 2011

California Dream

I love travelling, but can’t stand being a tourist.

To me there is something fundamentally wrong with the image of a red city bus filled with Chinese tourists, only experiencing the place through the lenses of their camera.

When I travel, I like to pretend I am a local…
have a coffee in the quiet coffee shop,
observe people,
wonder where they are going to,
who is waiting for them …
take in the smells,
sounds,
and colours of the place.

I also believe that the best things happen unplanned, and anyways, why make plans if you are in only for the thrill of surprise?

I ran into my own San Francisco surprise walking across Fisherman’s Wharf on a sunny October afternoon.

Kenneth is no ordinary photographer.

He’s made nude photos of women he loved throughout his life,
and photographed his favorite places in the world,
mostly black and white…
Berlin,
San Francisco,
Mexico,
Cuba…

It was the Cuba photos that caught my eye…
My smile turned into his curiosity,
his curiosity into a conversation,
conversation into a discussion of 20th century American literature
and then a (politely turned down) invitation
to dinner and a photo session…

Upon his advice I went to the bars
where famous American writers
used to hang out,
picked up bargain books
in San Francisco’s most famous bookstore…
passed by the church where
Merilyn Monroe and Joe Dimaggio took a wedding photo,
(even though they were not allowed to get married in the catholic church)…
and then stopped at café Triesta
for what is probably the
best coffee in
San Francisco..

Then the day’s treat:

bike trip over the golden gate bridge..
Breathtaking view of the Pacific ocean,
baby whale under the bridge,
sunlit cliffs to the right,
behind my back the evening San Francisco,
basking in the last rays
of the warm October sun,
and
sunset that will
blow
you
away….

and then a thought:
I have to come back some day,
Kenneth will have photos of exciting new places
waiting for me...